Podział majątku

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Zasadą jest, że od chwili ustania wspólności majątkowej, co może nastąpić na skutek rozwodu, separacji, unieważnienia małżeństwa, ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej (tzw. przymusowa rozdzielność majątkowa) lub też z powodu zawarcia intercyzy przez małżonków, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Zasada ta jest przejawem równego traktowania małżonków w zakresie majątkowym.

Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość ustalenia nierównych udziałów, w innej niż ½ proporcji. Ustawodawca uzależnił tę możliwość od dwóch przesłanek:

  • przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu i
  • istnienia ważnych powodów, które uzasadniają ustalenie udziałów w innym od równości stosunku.
  • „Ważne powody” oznaczają względy natury moralnej, które sprawiają że w niektórych sytuacjach faktycznych (indywidualnie ocenianych) równość udziałów małżonków w majątku wspólnym mogłaby być traktowana jako rozstrzygnięcie kolidujące z zasadami współżycia społecznego. Przy ocenie istnienia ważnych powodów należy mieć na uwadze całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą małżonkowie przez swój związek założyli (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 05.10.1974 r., III CRN 190/74).
  • W pojęciu ważnych powodów należy umieścić zachowywanie się małżonków w sposób szkodliwy dla interesów rodziny, przejawiające się w porzuceniu rodziny i niewykazywaniu żadnej troski o jej byt, prowadzeniu nagannego moralnie trybu życia.
  • Do podziału majątku wspólnego może dojść w drodze umowy między małżonkami lub w trybie nieprocesowym przed sądem.
powrót